Σύμφωνα με πηγές της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας οι θεοί εισηγήθηκαν στον Δία ότι θα έπρεπε να υπάρχουν κάποιες θεότητες που θα μπορούσαν, με λόγια ταιριαστά και μουσική επάξια, να υμνολογούν τα μεγάλα κατορθώματα του Δία και τον θαυμαστό τρόπο με τον οποίο έβαλε σε τάξη το σύμπαν, τον κόσμο των θεών και των ανθρώπων.

Εννιά νύχτες πλάγιαζε ο Δίας, μακριά από τους άλλους θεούς, με την Τιτανίδα Μνημοσύνη, κυρά του βοιωτικού βουνού Ελευθήρα. Εννιά μήνες μετά, αυτή έτεκε εννιάδυμα, τις εννέα Μούσες, στην Πιερία, (Πιερίδες) κοντά στον Όλυμπο (Ολυμπιάδες). Είναι επίσης γνωστές και σαν Ελικωνιάδες γιατί εκεί, στον Ελικώνα, πρωτο-παρουσιάστηκαν στον Ησίοδο.

Τα ονόματα τους Πολύμνια, Ουρανία, Τερψιχόρη, Μελπομένη, Θάλεια , Καλλιόπη, Ευτέρπη, Κλειώ, Ερατώ.

Η Μελπομένη επινόησε την Τραγωδία της οποίας θεωρείται και προστάτιδα όπως και της ρητορικής και της μουσικής μελωδίας. Συνήθως απεικονιζόταν με μάσκα τραγωδίας, θυμωμένη, δαφνοστεφανωμένη με σκήπτρο, με ρόπαλο (κορύνη) στα χέρια και την επιγραφή «Μελπομένη Τραγωδίαν».

Απέκτησε με τον ποτάμιο θεό Αχελώο, τους βασιλιάδες των Ηδωνών Δρύαντα και Λυκούργο καθώς και τις Σειρήνες.